Mùi cafe, mùi thuốc bệnh!

Ở nhà con trai, sáng rảnh cafe ngay trong hẻm. Con bé bán quán hỏi: Chú ơi, vẫn như cũ nhé?. Ừ, vẫn thế cháu! Nghe cứ như mình là khách ruột của quán. Thực ra cả sáng nay nữa mới là lần thứ ba mình sang uống ở quán này. Nó mang cafe ra, miệng cười tươi, cái cười vừa hiền vừa thật thà, nói, cần gì chú gọi con nhé.

Hôm đầu tuần vào khám bệnh ở một bệnh viện lớn, gắn tên với một trường đại học lớn ở thành phố này. Bệnh nhân đông nghìn nghịt, những khuôn mặt thiểu não, lo âu. Mấy cô y tá, bác sỹ nói với bệnh nhân, giọng nhát ngừng như ra lệnh. Chả tìm thấy một nụ cười. Y như các cô đang có sứ mệnh ban phát ân huệ cho mọi người! Mà bệnh nhân ở đây hầu hết đều phải khám chữa bệnh theo giá cao, có ai cho không họ đâu.

Mình nghĩ có lẽ là do "môi trường"! Cô bé bán quán cafe, được hít thở không khí đậm chất cafein, nên cô luôn vui vẻ, dễ thương, còn mấy cô y bác sỹ ở bệnh viện kia luôn hít thở không khí có mùi thuốc bệnh, nên các cô bị trầm uất chăng!?

Lý giải vậy thôi, chứ lý giải theo kiểu học hành, bằng cấp thì khó thật!

Nhà trong hẻm.

Số mình luôn ở nhà trong hẻm. Lúc nhỏ ở với cha mẹ nhà trong hẻm, lớn lên lập nghiệp mấy lần thay đổi nhà, rốt cuộc vẫn ở trong hẻm. Giờ đến đoạn cuối rồi mà nhà vẫn cứ mấy sẹc. Đi đâu gọi xe đến đón, câu đầu tiên cô nhận điện của hãng xe, hay anh tài xế đều là: chú ra đầu hẻm giúp cháu nhé. Bạn bè đến chơi, cho địa chỉ, thường thì bạn hỏi: có chỗ đậu xe không mày? Có ông anh con bác mình vào chơi còn nói thẳng: chú vào mấy chục năm rồi mà không kiếm cái nhà mặt tiền ở cho "tử tế". Thằng A, thằng X vào sau chú nhiều mà bây giờ mấy cái nhà mặt tiền ở quận 1, quận 3 đấy. Chả lẽ ông anh thẳng toẹt ra: chú kém quá, khù khờ như chú thì ăn cám là đúng rồi! Những lúc ấy mình cười như mếu, nói: vợ chồng em cũng cố gắng làm lụng, tằn tiện lắm, cũng hay mua vé xổ số, mà trời không cho anh ạ!

Nhưng ở hẻm nhiều cái hay, cái tiện. Tiếng xe cộ ít, nhất là ở các hẻm cụt. Quán xá trong hẻm thường rẻ lại thân thiện, vài lần là quen mặt nhau. Thể dục buổi sáng về, tạt vào chị bún bò đầu hẻm, chưa tiền lúc nào trả cũng được. Uống ly cafe, chủ quán lôi bàn cờ ra, tôi với ông làm ván, lúc cờ vào thế bí, có khách, chủ quán phẩy tay, vào tự pha đi, cũng kiếm sống đấy nhưng không đặt nặng lời lãi.

Ở trong hẻm  quen rồi, bữa nào đi thăm anh em bạn bè, nhậu quá rồi ở lại, y rằng đêm ấy trắng đêm chả ngủ được, lạ nhà chỉ một tí thôi, cái chính là ám ảnh tiếng xe chạy dưới lòng đường, dù là mình đang trong phòng có cách âm, máy lạnh.

Có lẽ số mình phù hợp với nhà hẻm! Thì phải AQ thế vậy, chả lẽ lại công nhận ông anh con bác mình nói đúng.

Thế thì tự ái chết đi được!

Thày ...buồn!?

Sang Cam chơi về, vừa qua cửa khẩu Mộc Bài thấy có tin nhắn:"Ban liên lạc lớp Cao cấp ...khoá ...  mời đ/c dự họp mặt..ngày...". Chả nhớ gì tự nhiên lại nhớ hai em xinh đẹp học cùng lớp, em thì chồng mất, em thì bỏ chồng.

Em chồng mất, đã xinh lại hoạt, được bầu làm phó ban cán sự lớp, phụ trách tài chính, tức là có nhiệm vụ thu tiền của học viên góp lại và mời các thày đi nhậu. Một bữa mời thày nhậu, rồi đi hát karaoke, về tưởng đã xong nhiệm vụ. Qua giờ Tí, điện thoại réo vang, thày phôn tới:"Em ơi, thày nhớ em không ngủ được, đến đây với thày đi!". Sau bận ấy em trả lại chức phó ban. Ngoan hiền vậy mà cũng văng tục: "Thày với chả bà, tiến sĩ với chả giáo sư, đồ mất dạy!".

Em bỏ chồng, xinh, mạnh mẽ, kinh tế vững, hơi bỗ bã một chút, cũng hàm lãnh đạo cấp sở đi học. Có ông thày trẻ đa tình theo riết. Nếu chỉ cái đa tình thôi thì cũng ok, chắc chả vấn đề gì, đằng này ông vừa đa tình lại vừa có ý lợi dụng về vật chất. Một hôm ông kéo cả lũ bạn ông từ Hà nội vào chơi, rồi kêu em bỏ chồng tới. Ông giới thiệu các bạn ông đều hàm tiến sĩ giáo sư cả. Nhậu sừng sừng rồi, một tay ông nâng cốc, một tay ông xoa đùi em bỏ chồng, nhưng miệng thì vẫn cứ một thày, hai em. Em bỏ chồng cũng đã sừng sừng, thấy không thể tôn trọng tay thày này được nữa, em tuyên bố:"Thôi nhậu nhẹt chả thày trò đéo gì cả, mày tao đi cho dễ gọi!". Cả bàn nhậu tay nào tay ấy ừ hữ một chút rồi giải tán.

Lâu lâu gặp lại, kể chuyện này mình và các em cứ cười vang!

"CHÍ PHÈO"!

Một lần ở một sân bay nước ngoài, nhập cảnh xong lúc lấy hành lý ra cửa để hải quan kiểm tra. Đứng trước mình là đôi vợ chồng người Việt trạc bốn mươi cùng đứa con trai khoảng năm, sáu tuổi, hàng hoá xếp lỉnh kỉng một xe đầy. Hải quan kiểm tra và giữ lại một bao tải của họ. Mình thấy vợ chồng họ trình bày, tiếng tây tiếng ta nghe loạn xạ cả lên. Nhưng anh hải quan to như KingKông nhất quyết giữ lại. Bất ngờ thằng bé con lao vào ôm chặt cái bao tải, kêu khóc ầm ĩ vang cả sân bay. Tình thế làm cho các nhà chức trách sân bay nước họ phải ngớ ra, không biết giải quyết thế nào. Anh hải quan to như KingKông kia cũng bất lực. Mình thấy anh móc điện thoại, chắc là gọi cho sếp. Khoảng mươi phút sau anh sếp xuất hiện. Thấy anh sếp đến, thằng bé lại lăn lộn gào khóc to hơn, nước mắt, nước mũi đầm đìa. Anh sếp thọc tay vào bao tải, lôi ra mấy củ khoai lang và mấy mớ rau hành tỏi gì đó. Lưỡng lự một chút thấy anh ta phẩy tay cho đi qua. 

Lúc chờ xe bus vào thành phố, thấy vợ chồng họ và đứa con cười tươi như hoa. Anh chồng móc điện thoại chắc gọi về Việt nam, mình nghe loáng thoáng:"Thằng cháu của ông bà cực khôn!". Chắc anh đang tự hào chiến tích vừa rồi của thằng con.

Mình quen và thân một anh bạn người Thái Lan, nói tiếng Việt rõ hơn người Việt ở một số vùng. Dân kinh doanh nhưng rất am hiểu, văn hoá, văn học Việt. Trong ba lô lúc nào cũng có truyện của Nam Cao, Vũ Trọng Phụng. Hắn nói thích truyện của Nam Cao nhất vì ông tinh tế trong các chi tiết, có tài biến chi tiết thành khái quát. Mình hỏi: ông thích nhất truyện nào của Nam Cao? Không lưỡng lự, hắn trả lời: Chí Phèo. Rồi lim dim mơ màng hắn thả ra một câu: "Người Việt nhiều Chí Phèo lắm!". Tất nhiên lúc đó máu dân tộc của mình ứ lên, tranh luận cãi lấy được, là "Ở đâu cũng có anh hùng, ở đâu cũng có thằng khùng, thằng điên". Hắn cười, ra điệu bộ dường như chả muốn tranh luận nữa.

Chứng kiến cảnh thằng bé con ở sân bay, cách xa nước Việt hàng ngàn cây số ngày hôm đó, mình lại nhớ nụ cười của ông bạn người Thái hôm nào, cả cái điệu bộ dường như chả muốn tranh luận của hắn.

GIÓ CHƯỚNG.

Thấy người khó chịu, xương cốt đau êm ẩm. Kêu vợ: nấu cho anh nồi nước xông. Xông xong, thấy người nhẹ đi. Vợ nói, chuyển mùa đấy mà!

Đã là cuối năm, mùa mưa dường như chấm dứt. Mấy bữa nay không khí  như se lại, khô dần, gió ào ào cuốn lên từng đợt. Mùa khô đến rồi.

Ở Nam bộ này có hai mùa rõ rệt, mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa thường thì từ tháng 5 đến tháng tháng 11, thời gian còn lại là mùa khô. Đặc sản của mùa khô ở vùng Nam bộ này là: gió chướng.

Sống ở đất Nam bộ mấy chục năm, từ Biên hòa, Sài gòn, nhưng chỉ khi về sống ở thành phố Vũng Tàu này, mình mới cảm nhận được thế nào là gió chướng!

Ngày mình về sống ở Vũng Tàu, còn “đất rộng, người thưa” lắm. Mấy con phố chính, như Ba Cu, Lê Lợi, Nguyễn Văn Trỗi, giờ cao điểm cũng chỉ lác đác vài chiếc xe máy phóng vội, ô tô chỉ có xe biển xanh của các cơ quan nhà nước. Có vài tuyến đường được trải nhựa, còn lại là đường đá cấp phối. Mùa khô, gió chướng giật thốc lên từng đợt, cát cuốn tạo những vòng xoáy thả vào mặt người đang di chuyển. Rồi lại “ráo hoảnh” như chưa từng thổi!  Trên chiếc xe đạp cà tàng, năm đầu gió cát chỉ thả  vào một mình mình, rồi là hai mình, và rồi là thả vào những đứa con. Để kịp giờ đến công sở, kịp giờ đưa con đến nhà trẻ, mẫu giáo, hối hả về lo bữa cơm tối… Gió cát thì cũng phải gò lưng mà đạp thôi. Năm tháng trôi, riết rồi cũng  thành quen.

Giờ thì thành phố khác rồi, nhà cửa mọc lên san sát, đường nào cũng trải nhựa, lát bê tông, vệ sinh sạch sẽ, cây xanh được trồng nhiều. Gió không còn được hồn nhiên thổi thẳng nữa, phải vòng vèo, lạng lách, cát cũng chả còn để cuốn lên những vòng xoáy ma thuật. Mọi người di chuyển bằng xe máy, ô tô, cảm nhận về đặc sản gió chướng chắc cũng bị giảm đi nhiều!

Các con mình được sinh ra và lớn lên ở thành phố này, đi xa rồi chả rõ chúng  cảm nhận về mùa gió chướng thế nào? Như thủa hồng hoang,với những nỗi buồn man mác!?  Như những năm tháng mưu sinh đầy vất vả của cha mẹ!? Như những kỷ niệm mà chỉ chúng  mới rõ…!?

Mấy bữa nữa nghỉ hè bên ấy rồi, các con về lại thành phố này. Mùa  gió chướng năm nay mới bắt đầu! ./.   

DIỄN HAY THẬT!

Chuyện hai ông thủ tướng, một Úc, một Canada ngồi uống cafe ăn bánh mì ở vỉa hè Việt nam cách đây mấy bữa, rộ lên các trang báo. Có người khen, có người nói:"nó diễn thôi!". Mình nghĩ: Diễn. Đúng thôi!

Ngay mình, nhậu quán vỉa hè có thâm niên gần nửa thế kỷ, vậy mà lắm khi còn hú hồn hú vía, sợ bỏ bố đi được. Sừng sừng, mấy ông bàn bên vừa chuyện trò vui vẻ thế, chỉ mấy câu nói qua nói lại, thế là ly, chai vèo vèo, cả quán tán loạn. 

Là khách VIP của cả đất nước, hai ông thủ tướng kia dù có muốn "tự do", thì bố bảo mấy ông chính quyền, mấy ông an ninh nhà ta chả dám thả cho hai ông muốn ngồi ăn uống ở đâu cũng được.

Nhưng có cái hay là cả hai ông thủ tướng đều diễn như thật. Không như các quan nhà ta luôn luôn diễn đấy mà cứ lòi ra cái lố bịch, giả dối.

Đọc báo mình thấy, bà (mình quên tên) khi là đương kim thủ tướng Thụy Điển,  hàng ngày ngoài giờ làm việc bà vẫn đến  các siêu thị bình dân mua thực phẩm về nhà tự nấu ăn.

Còn đây là chuyện  mà mình mắt thấy tai nghe. Tháng 5/2012 khi mình và mấy ông bạn đang xếp hàng mua  suất ăn trưa ở một nhà hàng thuộc hệ thống McDonalds, thành phố Dallas. Một người đàn ông trung niên, ăn vận lịch sự vào xếp hàng sau mình, ông lấy suất ăn và ngồi vào chỗ cạnh bàn mình, ăn uống bình thường như mọi người. Nhưng tinh ý thì nhận thấy mọi người nhìn ông với thái độ rất tôn trọng, kính cẩn. Mình hỏi anh bạn:ông ấy là ai vậy? Anh bạn mình vừa ăn vừa trả lời: à, ông ấy là thống đốc bang Texas này. 

Thống đốc bang Texas! Một bang có diện tích hơn cả nước Pháp, đứng thứ 12 trong nền kinh tế toàn cầu. Nói theo ngôn ngữ ví von của quan chức ta: về kinh tế so với họ chúng ta chỉ là con tem dán trên lưng con voi!

Những chuyện như thế , với bà thủ tướng Thuỵ Điển hay ông thống đốc bang Texas, ở đất nước họ cũng bình thường như người Việt chúng ta đang hít thở khí trời. Sự bình dị, tôn trọng những giá trị thật đã ngấm vào từng tế bào trong họ.

Vậy thì chuyện ông thủ tướng Úc uống cafe hay ông thủ tướng Canada ăn bánh mì ở vỉa hè Việt nam, chắc đối với riêng họ thì chẳng có gì là trái bình thường. Vì thế họ "diễn như thật"! Đúng ra là"thật như diễn".

Lạ chăng là ở cái nước  mình, chỉ cần làm quan tới cỡ trưởng phường thôi là cơm bưng nước rót tới tận phòng rồi. Có ai nói sao các anh quan cách thế? Thì đã sẵn câu trả lời:"Công việc bận lắm, ai có thời gian rảnh rỗi ra xếp hàng như vị thủ tướng hay thống đốc kia!"./.

Thánh nhân đãi kẻ khù khờ.

Hồi học cấp II dạy môn Địa lý mình là thày Nghi, thày sống một mình chả vợ con gì. Thực ra môn chính thày dạy là môn Văn, còn môn Địa chỉ là thêm thôi. Nhưng cả lớp mình đều thích thày dạy môn Địa hơn. Cứ đến giờ Địa của thày là chả có đứa nào cáo nhức đầu sổ mũi gì, cứ há hốc mồm mà nghe thày giảng. Nhớ lần thày giảng về Châu Phi, về mũi Hảo Vọng, thày nói đó là nơi tiếp giáp giữa biển Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương, hai biển tiếp giáp nhau, bên Đại Tây Dương nước biển xanh ngắt còn bên Ấn Độ Dương nước biển tím thẫm tạo lên khung cảnh vô cùng đẹp. Rồi thày còn tả thêm cảnh chim Hải Âu dập dờn trên sóng lao vào hai biển, lúc thì cả thân xanh rờn, lúc lại tím ngắt, cảnh cá voi nghe được tiếng người ... Cả lớp mình nghe cứ mê ly đi, nghĩ sao lại có nơi thần tiên đến thế! 

Rồi mình cũng có dịp đi ra nước ngoài nhiều lần, nhưng thực lòng chưa khi nào nghĩ đến được nơi "thần tiên" ấy. Vậy mà trời chiều mình, mình đã đến cái nơi cách đây gần nửa thế kỷ cả thày lẫn trò đều nghĩ đến được đấy cũng ngang đến với sao Kim, sao Hoả.

Cách đây hơn chục năm lúc đưa cu lớn nhà mình đi thi đại học, ngồi chờ con thi, xem tạp chí giới thiệu các trường đại học TOP đẹp nhất trên thế giới. Chả rõ sao trong gần chục cái trường ấy mình thấy mê nhất Đại học Sydney (University of Sydney). Nghĩ, con cháu mình mà được vô đây học thì hạnh phúc biết bao.

Thánh nhân đãi kẻ khù khờ! Ông con trai út khù khờ của mình  vừa gửi ảnh đang ôm hoa "khoe" trường nữa đấy!

Ba phát súng lên trần nhà!

Trước lúc sang Mỹ lần đầu (2008), không hẳn là tin hẳn, nhưng cũng nghĩ nước Mỹ đang hỗn loạn quá. Khủng bố, ô nhiễm môi trường, xã hội bất an ... Đến nỗi trước khi đi, vợ cứ dặn đi dặn lại: Sang đấy anh nhớ không đến chỗ vắng, tránh xa chỗ đông nhé. Lúc máy bay chuẩn bị hạ cánh xuống phi trường Dallas vẫn lẩm bẩm câu vợ dặn.

Ba tuần ở bên đó, bay từ Nam sang Đông, từ Đông về Tây, nước Mỹ làm cho mình mở mắt ra nhiều vấn đề. Không khí trong lành, thủ tục cái gì cũng nhanh gọn, minh bạch, xã hội thấy thật yên bình. Nghĩ, có lẽ mình "cưỡi ngựa xem hoa" lên thấy vậy thôi! Hôm về Cali vào thăm gia đình anh chị H, bạn của anh Hai Hoà (nguyên chủ tịch huyện Côn Đảo), bữa cơm thân mật, mình hỏi chị chủ nhà, nghe nói bên này trật tự xã hội phức tạp lắm hả chị? Chị nói, cũng phức tạp đấy chú. Rồi chị kể, cách đây hơn một năm có hai thằng cầm súng vào cướp cửa hiệu của ông P người Việt mình, chúng bắn ba phát  lên trần nhà và cướp được gần năm ngàn đô. Chị phân tích thêm, chúng chỉ rình cướp vào cộng đồng người Việt mình thôi, vì người mình buôn bán thường hay trốn thuế, tâm lý ngại khai báo, sợ trả thù... Nghĩ, sang đến đây rồi mà dân ta vẫn giữ nguyên được cái "bản sắc" của dân tộc!

Bốn năm sau (2012) mình mới lại sang Mỹ. Đến thăm anh chị, anh chị lại mời cơm, mình lại hỏi câu bốn năm về trước: nghe nói bên này trật tự xã hội phức tạp hả chị? Chị lại thong thả nói, cũng phức tạp lắm đấy chú. Rồi chị kể, cách đây hơn 5 năm , có hai thằng cầm súng vào cướp cửa hiệu của ông P người Việt mình, chúng bắn ba phát lên trần nhà ... Mình cười, chuyện ấy em biết rồi, còn chuyện "phức tạp" nào khác không chị? Chị cười hiền, có chuyện vậy thôi chú.

Chắc sắp tới nếu mình được qua thăm anh chị, chắc chị  lại kể: Cách đây hơn chục năm có hai thằng ... chúng bắn ba phát lên trần nhà ...!

Ôi, cái xã hội Mỹ trật tự an ninh kém quá, hỗn loạn quá!

Lý do!!!?

Anh bạn hàng xóm mời sang nhậu. Vừa là tiệc tất niên, vừa là tiệc chia tay. Qua tết nguyên đán này gia đình anh sẽ đến định cư ở một đất nước mới, tít bên kia bán cầu.

Chuyện đi hay ở bây giờ chả có gì mà ầm ĩ, ra nước ngoài làm việc hay định cư thì cũng như ngày xưa mình từ bắc vô nam thôi.

Nhưng với gia đình anh thì mình thấy hơi lạ.

Lạ vì bấy lâu nay những gia đình đi định cư ở nước ngoài đều có những lí do, hoặc là về chính trị, hoặc là vì kinh tế, không thì cũng vì để đoàn tụ gia đình. Dưới góc nhìn ấy, chả có lý do gì để anh và gia đình phải rời nước ra đi.

Anh là kỹ sư xây dựng, rất giỏi chuyên môn, công việc ổn định, có công ty riêng, sống hiền lành, tử tế. Chị là nhân viên nhà nước. Hai đứa con trai thằng lớn mười sáu, thằng nhỏ mười ba, ngoan ngoãn, học giỏi. Gia đình ấy là ước mơ của nhiều người.

Vậy mà!

Tiệc tàn, mọi người về hết còn lại hai anh em, anh nói với mình, thế là lại tay trắng lên đường anh ạ! Cái nhà này bán được hơn bốn tỷ đủ cho hai suất, gom góp lại vay mượn thêm mới đủ cho hai suất nữa. Thấy anh mở lòng, có tí rượu vào mình hơi tọc mạch: “Sao đang yên ổn lại ra đi vậy?”. Anh nói: “Anh em mình đi ra nước ngoài cũng nhiều, nên em chả có ảo tưởng gì cả. Biết sang đó là vất vả lắm, phải làm lại từ đầu, nhưng phải đi thôi anh. Chí ít thì cũng còn được là ...”.

Bỗng anh im lặng chả nói gì thêm. Nhưng mình hiểu anh định nói gì. 

Hôm trước xem tivi chương trình “Bài hát Việt”, thấy có em vừa là tác giả vừa là ca sỹ biểu diễn ca khúc “Chí Phèo” thật hay. Có anh trong ban giám khảo lâu nay chắc vẫn nghĩ mình cao siêu, thâm hậu yêu cầu đưa vào bài hát ấy câu: “Ai cho tôi làm người lương thiện”. Chắc anh ấy nghĩ có thế mới thể hiện được “tính tư tưởng” của ca khúc. Anh ta là nhạc sỹ, nhận xét như chính trị viên, mình thấy cứ tuột đi, nhạt thếch.

Còn anh hàng xóm của mình chưa bao giờ nói câu trơn tru như vậy, chả bao giờ có lời nhận xét như thế, mà sao mình thấy thấm thế!